Każdy przedsiębiorca, niezależnie od branży, z czasem może napotkać wyzwania, które mogą zagrozić stabilności jego firmy. Problemy finansowe, zmiany rynkowe, nieoptymalna struktura majątkowa, forma prowadzenia działalności gospodarczej i opodatkowania, nieefektywne procesy operacyjne, a także zmieniające się przepisy prawne, mogą powodować trudności w prowadzeniu działalności. W takich sytuacjach, kluczowe jest podjęcie działań naprawczych, które pozwolą przedsiębiorstwu na odzyskanie płynności finansowej, poprawę rentowności i utrzymanie konkurencyjności na rynku.

Jak wszystkie problemy, także problemy przedsiębiorstwa występują w różnych fazach i o różnym natężeniu. Im wcześniej te problemy są diagnozowane tym mamy większe szanse na to, że nie rozrosną się one do rozmiarów uniemożliwiających jakąkolwiek skuteczną reakcję. W sytuacji, w której zauważamy, że pojawiają się pierwsze problemy z regulowaniem zobowiązań lub wiemy, że takie problemy wystąpią na przestrzeni kolejnego kwartału warto rozważyć zwykłą konsultację, w trakcie której omówimy strukturę przedsiębiorstwa, ustalimy jakie są zobowiązania, które z nich są kluczowe, z czego i w jaki sposób zrezygnować, żeby odzyskać płynność lub jej nie utracić. Na co dzień jesteśmy tak zanurzeni w bieżącej działalności, gonimy za klientami, realizacją kontraktów, sprawami osobistymi, że tracimy z pola widzenia rzeczy oczywiste dla postronnego obserwatora, którym jest doradca restrukturyzacyjny. A mianowicie, że pozbycie się jednego leasingu albo sprzedaż działki, którą mamy po rodzicach, a która od 10 lat zarasta i w sumie do niczego nie jest nam potrzebna, rozwiązuje rodzące się problemy i ratuje biznes, z którego utrzymujemy rodzinę. Bez potrzeby otwierania jakichkolwiek postępowań, o których czytaliśmy same doskonałe rzeczy. Zdarzają się takie przypadki.

Większość klientów poszukuje wsparcia doradcy restrukturyzacyjnego dopiero w sytuacji, gdy komornik sądowy zajął już rachunek bankowy, uniemożliwiając normalną działalność. W takiej sytuacji przedsiębiorstwo, o ile ma zostać uratowane, wymaga przede wszystkim ochrony prawnej przed działaniami wierzycieli. Prawo restrukturyzacyjne taką ochronę zapewnia (w szeregu różnych trybów postępowań, dopasowanych do różnych sytuacji) wychodząc z założenia, że w najlepiej pojętym interesie wierzycieli i dłużnika jest zachowanie przedsiębiorstwa i doprowadzenie do zawarcia układu, który określi w jaki sposób zobowiązania dłużnika wobec wierzycieli zostaną spłacone. W tym celu, już pod ochroną, pozwala na głęboką ingerencję w strukturę przedsiębiorstwa – włącznie z wypowiadaniem umów, zwolnieniami grupowymi, sprzedażą niektórych aktywów. Decydując się na wybór określonego trybu postępowania należy dopasować go do sytuacji przedsiębiorstwa –  jego wielkości, skali działalności, liczby wierzycieli, sumy zobowiązań. Należy dokonać szczegółowej analizy mającej na celu ustalić rzeczywiste źródła problemów i przedstawić rozwiązania, które wpłyną na możliwość odzyskania zdolności do regulowania zobowiązań. Decydując się na wybór określonego trybu postępowania należy wziąć także, a może przede wszystkim, kwestię jego całościowych kosztów. Przeważnie ich największy składnik stanowi wynagrodzenie nadzorcy sądowego lub zarządcy ustalane przez sąd na podstawie przepisów ustawy (nie ma tutaj za bardzo miejsca do negocjacji). W mojej praktyce jako nadzorcy sądowego i zarządcy nagminnie zdarza się, że dłużnicy nie mają świadomości tych kosztów. Nie są o nich informowani przez swoich pełnomocników.

Zdarza się także, że sytuacja jest już na tyle zaawansowana, że postępowanie restrukturyzacyjne nie ma w zasadzie racji bytu. Można oczywiście doprowadzić do jego otwarcia, ale wiemy, że wygeneruje jedynie niepotrzebne koszty, stres, problemy rodzinne. Będzie się ciągnąć latami nie mając żadnej pozytywnej perspektywy zakończenia. W takich przypadkach rozwiązaniem może być upadłość. Postępowanie to ma negatywny wydźwięk, ale bardzo często szybkie „zresetowanie” sytuacji i rozpoczęcie od nowa, w dłuższej perspektywie jest zdecydowanie korzystniejsze.