Postępowanie upadłościowe osób fizycznych, które nie prowadzą działalności gospodarczej
(tzw. upadłość konsumencka), składa się z dwóch głównych etapów, stanowiących formalnie odrębne postępowania, ale ściśle ze sobą powiązanych.

Proces rozpoczyna się od złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości do właściwego sądu. Sąd rozpoznaje wniosek na podstawie złożonych dokumentów i w tym postępowaniu nie przesłuchuje wnioskodawcy (dłużnika). Jeżeli sąd uzna, że dłużnik jest niewypłacalny, ogłasza upadłość. Choć ten etap może wydawać się prosty, istnieje ryzyko popełnienia szeregu błędów, które rzutować będą na ostateczny wynik postępowania upadłościowego (właściwego). Najczęściej przyczyną tych błędów jest niezrozumienie instrumentów będących w dyspozycji syndyka i sądu w trakcie postępowania.

Postępowanie o ogłoszenie upadłości trwa zazwyczaj kilka miesięcy od złożenia wniosku do wydania postanowienia o ogłoszeniu upadłości. Po ogłoszeniu upadłości rozpoczyna się drugi etap – właściwe postępowanie upadłościowe, w którym syndyk, a ostatecznie Sąd pełni kluczową rolę. Syndyk ma cztery główne zadania:
zawiadomienie wierzycieli, likwidacja majątku dłużnika (w tym kwestionowanie czynności prawnych dokonanych przez dłużnika, np. darowizn), zbieranie informacji o dłużniku, a finalnie przygotowanie dla Sądu propozycji zakończenia postępowania. W tym okresie syndyk dokonuje zajęcia należności ze stosunku pracy, świadczeń rentowych lub emerytalnych, wierzytelności z tytułu nadpłaty podatku dochodowego. W dniu ogłoszenia upadłości bank automatycznie zablokuje wszystkie nasze rachunki bankowe i odblokuje je dopiero na wyraźną dyspozycję syndyka.

Nie mamy wpływu na to, jakie dokumenty przekażą do akt sprawy wierzyciele, ani na to, co ustali syndyk (przy wsparciu urzędu skarbowego, ZUS, sądów wieczystoksięgowych, Centralnej Informacji KRS, resejstru zastawów, komorników sądowych). Niemniej, do pewnego stopnia mamy wpływ na to, jakie informacje i dokumenty sami przekażemy organom postępowania. Mamy też wpływ na to jak swoją sytuację przedstawimy syndykowi, a następnie sądowi. Tą samą historię można opowiedzieć na wiele sposobów. Mamy także możliwość ustosunkowania się do projektu planu spłaty i przyjętych przez syndyka założeń. Tym bardziej naszej reakcji wymaga stanowisko końcowe syndyka obejmujące wniosek o odmowę ustalenia planu spłaty (i finalnie brak umorzenia zobowiązań).